Creativiteit als bron van gezondheid en welzijn

Dat muziek en andere kunstvormen een positieve bijdrage kunnen leveren aan gezondheid en welzijn wordt steeds beter wetenschappelijk onderbouwd. Een van de belangrijkste onderzoekers op dit gebied is professor Daisy Fancourt, hoogleraar psychobiologie en epidemiologie aan University College London.

In recent onderzoek laat Fancourt zien dat kunst en muziek via verschillende mechanismen tegelijk bijdragen aan gezondheid. Ze kunnen stress verminderen, sociale verbinding versterken, emoties helpen reguleren, cognitieve functies stimuleren en bijdragen aan zingeving en identiteitsbeleving. De wetenschappelijke aandacht verschuift daarbij steeds meer van de vraag óf kunst en muziek werken naar de vraag hoe zij duurzaam kunnen worden ingebed in zorg en welzijn.

In een recent interview in NRC verwoordt Fancourt dat treffend: “We zien kunst als een hobby, als luxe, als iets voor de rijkeren. Maar het is een noodzaak.” Volgens haar wordt er veel gesproken over gezonde voeding en beweging, terwijl de gezondheidswaarde van kunst en cultuur nog vaak onderbelicht blijft.

Fancourt noemt kunst zelfs een belangrijke aanvulling op de bekende pijlers van een gezonde leefstijl. In het NRC-interview stelt zij de vraag: “Waarom horen we nooit iets over een dagelijkse portie kunst?” Daarbij verwijst zij naar onderzoek dat laat zien dat actieve deelname aan kunst en cultuur samenhangt met een betere mentale én fysieke gezondheid.

Deze ontwikkeling sluit nauw aan bij onze ambitie om muziek niet als incidentele activiteit, maar als vanzelfsprekend onderdeel van persoonsgerichte zorg te verankeren. Juist door duurzame samenwerking tussen zorgprofessionals, organisaties en beleidsmakers kan muziek een structurele bijdrage leveren aan kwaliteit van leven, welzijn en gezondheid.

Meer lezen

Fancourt, D. & Bone, J.K. (2025). Advancing observational research on arts and health: theory-informed approaches using the RADIANCE framework. American Journal of Epidemiology. DOI: 10.1093/aje/kwaf149.

NRC-interview met Daisy Fancourt: “Kunst als medicijn is een bizar goed bewaard geheim.” Lees hier het hele artikel van Marcel aan de Burgh op NRC.